Jezelf
veranderen is een paradox
Jezelf willen veranderen is een paradox,
een tegenstrijdigheid. Want waarom wil je jezelf veranderen?
Hoogst waarschijnlijk om jezelf beter te
kunnen accepteren. En door tegen jezelf te zeggen dat je moet of wilt
veranderen, bevestig je jezelf in het idee dat je niet goed genoeg bent, dat je
jezelf niet (volledig) kunt accepteren zoals je bent.
Het startpunt zou dus niet moeten zijn:
veranderen, maar juist jezelf accepteren.
Zoals je bent is een gevolg van wat je genetisch hebt meegekregen en
van de omstandigheden die je later hebt meegemaakt. Je hebt jezelf niet
gemaakt, je bent het beste wat je kunt zijn gezien je aangeboren mogelijkheden
en karaktertrekken en wat je hebt moeten aanleren om met de buitenwereld om te
kunnen gaan.
Doorgaans zijn de patronen waar je nu last van hebt vroeger gevormd om
aan kwetsende situaties het hoofd te kunnen bieden. Het is als een regenjas die
je als kind hard nodig had, maar die je nu, ook als de zon schijnt, niet meer
uit durft te doen uit angst voor een onverhoeds nat pak.
Het vervelende is dat deze ‘overlevingspatronen’ nu vaak juist datgene
oproepen waar je je met deze patronen tegen wilt wapenen. Stel dat iemand als
kind te weinig aandacht heeft gehad en stel dat hij daarop is gaan reageren
door meer dan gemiddeld aandacht te vragen. De kans is groot dat anderen hem
juist daardoor gaan negeren. Wat mogelijk een nog sterkere poging om de aandacht
te vangen tot gevolg heeft. Een vicieuze cirkel.
Alle reden dus om patronen die je nu meer kwaad dan goed doen op te
willen ruimen.
Echter, als je bepaald gedrag of een vorm van
denken wilt afschaffen, helpt het meestal niet om jezelf dat op te leggen, om
de strijd met jezelf aan te gaan. Goede voornemens met nieuwjaar zijn doorgaans
maar een kort leven beschoren. Door de strijd die jij aangaat
met stukken van jezelf, lijken die stukken zich vaak alleen maar heftiger te
roeren. In feite zeg je tegen jezelf: jij bent niet o.k. En wie zou er
niet protesteren tegen een dergelijke uitspraak?
Hoe dan wel? De beste manier om jezelf te
veranderen is jezelf te accepteren. Vecht niet tegen de ‘onacceptabele’ delen
van jezelf, maar sta toe dat ze er zijn; waardeer ze zelfs. Alleen dat geeft je
de gelegenheid om ze goed te leren kennen. Pas als je begrijpt waarom die
stukken er zijn, met andere woorden wat ze vóór je doen, verdwijnen ze, zonder
dat je daar verder veel aan hoeft te doen. Je ondekt dan dat je dezelfde dingen
kunt bereiken, als die je met deze patronen wilde bereiken, maar dan zonder de
nadelen ervan.
Of zoals boven de poort van het Orakel van Delphi geschreven stond: Ken
Uzelf. Dat is het enige dat nodig is.