Focusing
Iedere
situatie geeft een bepaald gevoel in je lichaam. Wanneer je dit gevoel kunt
ervaren en benoemen verdwijnt het meestal. Dat is natuurlijk vooral prettig bij
vervelende gevoelens. Het werkt bij acute situaties, maar ook bij zaken uit een
ver verleden. Het actief benaderen van deze gevoelens in je lichaam is door
Eugene Gendlin ‘Focusing’ genoemd. In het nederlands
‘focussen’. Het is iets wat je heel goed zelf kunt doen. Wil je er
toch liever begeleiding bij? Een aantal begeleiders vind je via de link onder
aan de pagina.
Ter
inleiding:
Wees je bewust van wat je ervaart:
Oefening 1:
Maak, gedurende 5 minuten,
voortdurend de zin af: nu ben ik mij bewust van...
Als je
deze oefening doet, zul je je waarschijnlijk van allerlei dingen bewust zijn: geluiden, beelden, geuren, gedachtes en
dingen die zich in je lichaam afspelen.
Focusing richt zich op dat laatste, de lichamelijk sensaties, datgene
dat je fysiek in je lijf voelt: een spierspanning hier, een knagend gevoel daar.
Je kunt het verschil in lichamelijk
sensaties heel goed voelen als je de volgende oefeningen doet:
Oefening 2:
Herinner je een hele
mooie plek in de natuur. Stel je voor dat je er weer bent. Wees je bewust van
wat je hoort, ziet, ruikt, hoe de grond voelt waarop je staat, ligt of zit.
Richt je
aandacht nu, terwijl je op die plek bent op wat je in je lichaam voelt, hoe het
in je lichaam voelt. De oefening werkt
het best als je dit nu doet, voordat je verder leest.
Richt
je aandacht vervolgens op iets wat pas geleden is gebeurd en waar je geen goed
gevoel over hebt. Maak het beeld zo levendig mogelijk: zie die omgeving weer
voor je, als er mensen bij waren, hoor ze dan opnieuw praten, zie ze kijken
zoals ze keken etc. Hoe voelt je lichaam nu aan. Zijn er bepaalde plekken in je
lijf die aandacht vragen?
Doe het nu eens afwisselend, kijken
naar die plek in de natuur en denken aan dat vervelende incident. Kun je het
verschil voelen in je eigen lichaam tussen die twee beelden?
Ontspan je nu even, ook om die twee
beelden los te laten. Dat ontspannen kun je doen door even de grote delen van
je lichaam af te gaan: mijn hoofd is ontspannen, mijn hals en nek ontspannen
zich, mijn romp is ontspannen etc.
Het
eigenlijke focussen:
oefening
3:
Richt je aandacht op je lichaam, tast het
af van kruin tot voetzolen en kijk of er een plek in je lijf is waar je
aandacht blijft hangen. Concentreer je een minuut op het lichamelijke gevoel in
die plek. Beschrijf voor jezelf hoe het lijfelijk voelt. Misschien trekt het,
duwt het, beweegt het, is het constant, heeft het een uitstraling of is het
duidelijk afgebakend. Bedenk eens als het een voorwerp zou zijn dat daar op die
plek in je lichaam zit, wat voor voorwerp het dan zou
kunnen zijn. Laat daarna een beschrijving van een psychologisch gevoel bij je
boven komen, dat er misschien bij zou kunnen passen, in één of twee woorden,
zoals angst, boosheid, ik voel me genomen, verzet e.d. en controleer of dit
psychologische gevoel klopt met het lichamelijke gevoel. Dat
kun je doen door aan die plek in je lijf waar je mee bezig was te vragen: Ben
jij…(bijv.) boosheid? Als het klopt merk je een verandering in het lijfelijk gevoel op die plaats.
Een voorbeeld: stel dat het je maag
is dat de meeste aandacht vraagt. Richt je aandacht dan op dat gevoel in je
maag. Probeer te beschrijven wat je daar voelt: bijv.:
een drukkend gevoel, alsof iemand met een vuist op mijn maag drukt. Er zit
weinig verandering in. Het maakt me een beetje misselijk. Het psychologisch gevoel kan zijn: ik voel me in bedwang
gehouden, of ik voel me klem gezet, of misschien: ik kan wel kotsen. Als de
woordkeus goed is, je het psychologische gevoel juist hebt omschreven,
verandert er wat in het lijfelijke gevoel in je maag
© Bert
Hendriks, 2001
Er
bestaan verschillende boeken over focusing.
Bijv:
Eugene Gendlin: Focussen. Haarlem: de Toorts, 1981.
Daarin
een uitgebreidere beschrijving om zelf aan de slag te gaan.
Een
samenvatting van dit boek vind je hier
Zie ook:
The
Focusing Institute (NL)
focussen begeleiders en trainers